Kostka alpejska
Kostka alpejska to wspaniałe, wysokie i przepyszne ciasto warstwowe, które zachwyca i smakiem, i pięknym przekrojem. Zapraszam po mój sprawdzony przepis idealny na Święta i rodzinne uroczystości.
- czekoladowy biszkopt i dwa różne kremy
- z kajmakiem, bezikami i mascarpone
- można je przygotować z wyprzedzeniem
Czas przygotowania: 1 godzina 30 minut
Czas pieczenia biszkoptu: 22 minuty
Czas chłodzenia ciasta: 6 godzin
Liczba porcji: forma ok. 25 x 34 cm
W 100 g ciasta: Wartość energetyczna 357 kcal Węglowodany 30 g - W tym cukry 27 g Białko 4 g Tłuszcze 24 g Dieta:
wegetariańska
- mąka pszenna tortowa 130 g
- jajka 3 bardzo duże lub 4 małe (180-200 g po rozbiciu)
- drobny cukier 150 g
- olej roślinny 70 ml
- letnia woda 50 ml
- kakao prawdziwe gorzkie w proszku 20 g
- proszek do pieczenia 1 płaska łyżeczka
- masa krówkowa kajmakowa 1 puszka (400 g)
- masło 300 g
- mini beziki 200 g
- ajerkoniak - można pominąć 150 ml
- kawa rozpuszczalna lub zbożowa 1 płaska łyżka
- serek mascarpone 500 g
- śmietanka kremówka 36% 500 ml
- cukier puder 70 g
- pasta lub esencja waniliowa albo nasionka wydłubane z laski wanilii - można pominąć 1 łyżeczka lub nasionka z 1 laski
- czekolada deserowa - do starcia na ciasto 50 g
- dżem wiśniowy lub porzeczkowy - na biszkopt 250 g
- herbata lub woda do nasączenia biszkoptu - można pominąć około 100 ml
- mini bezy - do dekoracji przed podaniem dowolna ilość
Kostka alpejska
Przed szykowaniem Kostki alpejskiej przeczytaj cały przepis i przygotuj formę o wymiarach około 25 x 34 cm, papier do pieczenia oraz wysokie naczynia do miksowania kremów. Biszkopt musi całkowicie ostygnąć przed wyłożeniem kolejnych warstw.
Uwaga 1: Przygotowanie ciasta najlepiej podzielić na dwa etapy. Biszkopt możesz upiec dzień wcześniej, a następnego dnia przygotować oba kremy i złożyć ciasto.
Uwaga 2: Masło oraz masa kajmakowa powinny mieć taką samą temperaturę pokojową. Jeśli składasz ciasto tego samego dnia, masło wyjmij z lodówki znacznie wcześniej, najlepiej poprzedniego wieczoru. Powinno być naprawdę bardzo miękkie i wyraźnie uginać się pod palcem, ale nie może być roztopione. Mascarpone i śmietankę kremówkę trzymaj w lodówce. Przed ubijaniem muszą być bardzo dobrze schłodzone. Jeśli nie były długo chłodzone w lodówce, przełóż je do wspólnego naczynia i wstaw na 30-40 minut do zamrażalnika.
Na tym etapie zacznij nagrzewać piekarnik do 175 stopni z opcją pieczenia góra/dół. Kratkę z wyposażenia piekarnika umieść na środkowym poziomie lub o jeden poziom niżej.
Do miski przesiej 130 g mąki pszennej tortowej, 20 g prawdziwego gorzkiego kakao oraz płaską łyżeczkę proszku do pieczenia. Możesz też dodać szczyptę soli, która podkreśli kakaowy smak biszkoptu. Zamiast przesiewania możesz bardzo dokładnie wymieszać suche składniki rózgą kuchenną. Ważne, aby rozbić wszystkie grudki kakao i równomiernie rozprowadzić proszek do pieczenia.
Porada: Kakao możesz spróbować zastąpić 20 g karobu. Nie próbowałam jednak tej wersji. Karob jest łagodniejszy i naturalnie słodszy, dlatego biszkopt będzie miał jaśniejszy kolor oraz inny smak.
Do wysokiego naczynia wbij 3 bardzo duże lub 4 małe jajka i wsyp 150 g drobnego cukru. Ubijaj całość mikserem na wysokich obrotach, aż powstanie bardzo jasna, gęsta i puszysta masa, a cukier prawie całkowicie się rozpuści. Może to zająć około 8-10 minut, a mikserem ręcznym nawet trochę dłużej. Pod koniec zmniejsz obroty i cienką strużką wlej 70 ml oleju. Miksuj już tylko chwilę, do połączenia składników.
Porada 1: Najlepszy będzie drobny cukier do wypieków, ponieważ znacznie szybciej rozpuszcza się w jajkach. Zwykły cukier również się sprawdzi, ale masa będzie wymagała dłuższego ubijania.
Porada 2: Jeśli używasz miksera ręcznego, możesz oddzielić białka od żółtek. Najpierw ubij białka na sztywną pianę, następnie stopniowo dodawaj cukier i ubijaj, aż powstanie gęsta, lśniąca beza. Dodaj kolejno żółtka, a na końcu cienką strużką wlej olej. Dzięki temu masa będzie bardzo dobrze napowietrzona.
Do masy jajecznej wlej 50 ml letniej wody. Następnie w dwóch lub trzech porcjach dodaj przygotowane wcześniej suche składniki. Po każdej porcji mieszaj całość powoli szpatułką, najlepiej ruchem od dna ku górze, tylko do połączenia. Nie używaj już miksera, aby niepotrzebnie nie stracić powietrza z masy. Na koniec dokładnie zgarnij ciasto ze spodu i boków miski. Powinno być jednolite, bez grudek kakao oraz śladów mąki na dnie.
Przygotuj formę o wymiarach około 25 x 34 cm. Papierem do pieczenia wyłóż tylko jej dno. Boków formy niczym nie smaruj.
Napowietrzone ciasto biszkoptowe od razu przelej do formy. Delikatnie wyrównaj powierzchnię i lekko potrząśnij formą. Umieść ją w dobrze nagrzanym piekarniku (175 stopni z opcją pieczenia góra/dół) i piecz biszkopt przez około 20-25 minut, do suchego patyczka. Po upieczeniu od razu wyjmij formę z piekarnika i odstaw ją bez poruszania biszkoptu, aż całkowicie wystygnie. Brzegi ciasta będą lekko przywierały do formy. Dzięki temu biszkopt powinien pozostać równy podczas studzenia.
Porada: Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 18 minut pieczenia. Dopiero pod koniec sprawdź biszkopt drewnianym patyczkiem. Jeśli po wyjęciu jest suchy, ciasto jest gotowe.
Całkowicie wystudzony biszkopt oddziel od wewnętrznych krawędzi formy, przesuwając wzdłuż nich płaski nóż lub cienką szpatułkę. Zdejmij boki formy. Umyj je, dokładnie osusz i załóż ponownie. Wnętrze boków wyłóż wyższym paskiem papieru do pieczenia lub folią rantową. Wierzch biszkoptu posmaruj grubą, równą warstwą kwaśnego dżemu. Sprawdzi się dżem z czerwonej albo czarnej porzeczki, wiśni lub borówek. U mnie było to 250 g dżemu, ale możesz użyć go trochę mniej.
Porada: Biszkoptu nie nasączałam, ponieważ dżem oraz kremy zapewniają mu wilgoć. Jeśli wolisz bardziej wilgotne ciasto, delikatnie nasącz blat maksymalnie około 100 ml wystudzonej czarnej herbaty, rooibosu, kawy zbożowej, wody z niewielką ilością cukru lub samej wody. Płyn rozprowadź łyżeczką albo butelką cukierniczą do nasączania. Dodawaj go stopniowo, aby biszkopt nie stał się zbyt mokry.
Do dużej miski przełóż 300 g bardzo miękkiego masła. Ubijaj je mikserem, aż stanie się jasne, puszyste i niemal białe. Do ubitego masła dodawaj stopniowo 400 g masy krówkowej kajmakowej i krótko, delikatnie mieszaj szpatułką. Razem z kajmakiem stopniowo dodaj 150 ml ajerkoniaku, czyli likieru jajecznego, oraz płaską łyżkę kawy rozpuszczalnej lub zbożowej. Mieszaj tylko do uzyskania gładkiego kremu. Ajerkoniak (adwokat/likier jajeczny) możesz pominąć, jeśli szykujesz ciasto dla dzieci. Możesz użyć gotowego likieru albo skorzystać z mojego przepisu na Ajerkoniak.
Porada 1: Możesz też dodać cały kajmak, ajerkoniak i kawę do ubitego masła, a następnie zmiksować całość na najniższych obrotach, bardzo krótko, tylko do połączenia. Nawet niewielka różnica temperatury składników oraz zbyt długie miksowanie mogą sprawić, że krem się zwarzy.
Porada 2: Naturalną masę krówkową możesz zastąpić masą smakową, np. czekoladową. Kawę możesz wtedy pominąć. Nie polecam zastępować masła, ale w ostateczności sprawdzi się roślinna kostka do pieczenia typu Kasia.
Porada 3: Jeśli krem zwarzy się z powodu zbyt chłodnych składników, dodaj łyżkę wrzątku i krótko zmiksuj. Możesz też ustawić miskę nad garnkiem z gorącą wodą i miksować masę chwilę nad parą, tylko aż ponownie stanie się gładka.
Do gotowego kremu kajmakowego dodaj 200 g mini bezików. Możesz użyć ich trochę więcej, jeśli lubisz wyraźniejszą bezową warstwę. Beziki pokrusz wcześniej w dłoniach, dodaj do kremu i dokładnie, ale delikatnie wymieszaj całość szpatułką.
Gotowy krem wykładaj porcjami na biszkopt posmarowany dżemem, a następnie ostrożnie wyrównaj powierzchnię. Formę odłóż do lodówki na czas przygotowania kremu śmietanowego.
Porada: Użyj suchych, kruchych bezików, które po rozkruszeniu stają się sypkie. Miękkie lub ciągnące się bezy nie sprawdzą się w tej warstwie. Możesz wykorzystać gotowe beziki albo przygotować je z mojego przepisu na Bezy.
Do dużego, wysokiego naczynia przełóż 500 g serka mascarpone i wlej 500 ml śmietanki kremówki 36%. Naczynie wstaw na około 30-40 minut do zamrażalnika. Oba składniki powinny być bardzo zimne, mogą być nawet lekko zmrożone. Jeśli były wcześniej długo chłodzone w lodówce, ten etap możesz pominąć.
Do mocno schłodzonych składników dodaj 70 g cukru pudru oraz opcjonalnie łyżeczkę pasty albo esencji waniliowej lub nasionka wydłubane z jednej laski wanilii. Ubijaj całość mikserem na najwyższych obrotach, aż mieszadła zaczną zostawiać wyraźne ślady i napotkają opór. Krem powinien być bardzo gęsty i sztywny. Gdy tylko osiągnie taką konsystencję, zakończ ubijanie.
Porada 1: Użyj cukru pudru. Cukier drobny nie zdąży się dobrze rozpuścić, ponieważ kremu nie można aż tak długo ubijać.
Porada 2: Możesz użyć 250 g mascarpone oraz 700 ml śmietanki kremówki 36%. Śmietanka zwiększa objętość podczas ubijania znacznie bardziej niż mascarpone, dlatego nie trzeba zachowywać proporcji jeden do jednego.
Porada 3: Nie polecam zastępować śmietanki 36% śmietanką 30%. Z mniej tłustej śmietanki trudniej będzie ubić tak sztywny i stabilny krem.
Wyjmij formę z lodówki. Krem śmietanowy wykładaj porcjami na schłodzoną, środkową warstwę kremu kajmakowego z bezikami. Rozprowadź go ostrożnie po całej powierzchni i wyrównaj.
Na drobnych oczkach tarki zetrzyj 50 g czekolady deserowej lub gorzkiej i rozsyp ją równomiernie po całej powierzchni ciasta. Formę ponownie odłóż do lodówki. Ciasto chłodź przez minimum 6 godzin, a najlepiej przez całą noc, aby warstwy dobrze się ustabilizowały i łatwo się kroiły.
Dobrze schłodzone ciasto udekoruj tuż przed podaniem dowolną ilością mini bez. Dzięki temu beziki pozostaną suche i chrupiące. Kostkę alpejską krój ostrym nożem. Po odkrojeniu każdej porcji opłucz ostrze ciepłą wodą i nie wycieraj go do sucha. Cienka warstwa wody sprawi, że krem oraz kawałki ciasta nie będą się tak przyklejały do noża.
Kostkę alpejską przechowuj w lodówce, w szczelnie zamkniętym pojemniku lub pod przykryciem, do trzech dni. Do transportu dobrze ją schłodź i pozostaw w formie albo przełóż do sztywnego, zamykanego pojemnika. Przewoź ciasto na płasko, najlepiej w torbie termicznej z wkładami chłodzącymi, a po dotarciu od razu wstaw je do lodówki.
Smacznego.

