Kartacze

Kartacze

Kartacze zwane również pod nazwą Cepeliny, to spore pyzy ziemniaczane o owalnym kształcie. Mój ulubiony przepis to kartacze z mięsem, które podaję z cebulką i boczkiem.

- niezawodny sposób na udane kartacze
- tylko kilka łatwo dostępnych składników
- dokładny opis ze zdjęciami i kilka propozycji podania

Czas przygotowania: 40 minut
Czas gotowania 1 partii kartaczy: 15 minut
Liczba porcji: 16 średnich kartaczy

Kaloryczność kcal: 80 w 1 kartaczu
Dieta: bezglutenowa

Składniki:
  • 2 kg surowych ziemniaków - waga po obraniu
  • 1 kg ugotowanych ziemniaków
  • 500 g mielonej łopatki wieprzowej
  • 2 średnie cebule - około 200 g
  • 2 łyżki mąki/skrobi ziemniaczanej
  • przyprawy: po płaskiej łyżeczce soli i majeranku; pół łyżeczki pieprzu

Kartacze

Potrzebujesz również: duża miska; praska do ziemniaków lub/i maszynka do mielenia; duży i szeroki garnek, cedzak do łowienia kartaczy.

Kalorie policzone zostały na podstawie użytych przeze mnie składników. Jest to więc orientacyjna liczba kalorii, ponieważ Twoje składniki mogą mieć inną liczbę kalorii niż te, których użyłam ja. Podczas liczenia kalorii nie uwzględniłam okrasy. Z podanej ilości składników wyszło mi 16 średniej wielkości kartaczy. Zanim zaczniesz szykować Cepeliny, polecam najpierw przeczytać cały przepis, by przygotować się odpowiednio wcześniej do kolejnych etapów wykonania. 

Cepeliny z mięsem najlepiej jest szykować z ziemniaków z kategorii C, czyli z ziemniaków sypkich, mączystych. Takie ziemniaki zawierają dużo skrobi, a mniej wody. Do tej kategorii ziemniaków należą odmiany: augusta, agnes, omega, jurata, bryza, finezja, gracja, hinga.. i wiele innych. Ziemniaki ogólnoużytkowe, czyli z kategorii B oraz C/B też nadają się do zrobienia kartaczy. Jeśli jednak nie wiesz jakie masz ziemniaki lub też objawiasz się, że nie będą sypkie, to nic się nie martw. Do startych i dobrze odciśniętych z wody ziemniaków można dołożyć dodatkową porcję skrobi/mąki ziemniaczanej. Czasem wystarczy jedna łyżka, za czasem nawet trzy lub więcej. 

Kartacze, 1

Kartacze, 2

Kartacze przepis

Potrzebujesz około 500 gramów mięsa mielonego (lub trochę więcej). Ja użyłam łopatki wieprzowej. Mięso zmiel w maszynce na najmniejszych oczkach. Jeśli nie masz maszynki, to polecam zakup mięsa u rzeźnika z możliwością zmielenia mięsa na miejscu w sklepie. Zamiast łopatki możesz też użyć chudszej karkówki lub szynki wieprzowej w połączeniu z tłustszą karkówką. Mięso nie powinno być jednak za chude.

Kartacze, 3

Do zmielonego mięsa dodaj przyprawy: po płaskiej łyżeczce soli i majeranku oraz pół łyżeczki pieprzu. Dołóż też obrane i drobno posiekane cebule. Bardzo dokładnie wymieszaj mięso z przyprawami i cebulą. Jeśli mięso wyda Ci się zbite i gęste, to dodaj do niego kilka łyżek zimnej wody. Do farszu nie daję ani bułki tartej, ani jajek. 

Porada: Majeranek można pominąć lub też zastąpić go oregano. Do zmielonego mięsa daję cebulę surową, jednak można też osobno podsmażyć cebulkę na odrobinie oleju lub smalcu i po przestudzeniu dodać rumianą do mięsa. Cebulkę można też podsmażać na drobno pokrojonej słoninie. Mięso wymieszane z tłustszą cebulką będzie wówczas bardziej soczyste i miększe. W zastępstwie mięsa wieprzowego zalecam też mięso z indyka lub mięso wołowe. Sprawdzi się też mieszanka wołowiny i wieprzowiny. 
Kartacze, 4

Na "ciasto" do kartaczy potrzebujesz jeden kilogram ugotowanych już ziemniaków. Ugotowane ziemniaki najlepiej jest zmielić w maszynce lub przepuścić przez praskę. Sprawdzą się też ziemniaki z obiadu, z dnia poprzedniego. Jeśli dopiero planujesz gotować ziemniaki, to zalecam użyć około 1200-1300 gramów ziemniaków (waga przed obraniem). Ziemniaki włóż do osolonej wody i gotuj do miękkości. Ważne jest, by zawsze dobrze osuszyć ziemniaki po ugotowaniu. Polecam po odlaniu wody postawić jeszcze na minutę garnek z samymi ziemniakami na małej mocy palnika, by odparować resztki wody z pomiędzy ziemniaków. Zmielone na gładko ziemniaki umieść w szerszej misce. 
Kartacze, 5

Ponad dwa kilogramy sypkich ziemniaków obierz cienko i zetrzyj na tarce, na bardzo drobnych oczkach. (Po obraniu otrzymałam 2000 gramów ziemniaków gotowych do tarcia). Do starcia ziemniaków używam wyłącznie tarki o bardzo drobnych oczkach. Ziemniaki można też zetrzeć przy użyciu malaksera/maszynki do mielenia z odpowiednią nakładką.

Starte ziemniaki należy bardzo mocno odcisnąć z całej wody. Masa ziemniaczana po odciśnięciu ma być idealnie sucha. Ja używam do tego bawełnianej ściereczki lub też pieluchy tetrowej. Odciśniętej wody nie wylewaj. Odstaw ją w miseczce na 10 minut. Po tym czasie na dnie naczynia powinna zebrać się skrobia z ziemniaków. Wodę wylewasz do zlewu. Na dnie zostanie sama skrobia. Skrobię dołóż do masy ziemniaczanej i dodaj jeszcze dwie łyżki dodatkowej porcji skrobi/mąki ziemniaczanej. 

Na zdjęciu poniżej starte ziemniaki przed odciśnięciem wody:

Kartacze, 6

Na zdjęciu starte ziemniaki po odciśnięciu całej wody i dodaniu do nich zebranej skrobi:
Kartacze, 7

Wymieszaj bardzo dokładnie ziemniaki gotowane i ziemniaki tarte wraz z mąką ziemniaczaną. Do masy zalecam dodać też odrobinę soli. Jeśli Twoje gotowane ziemniaki były po zmieleniu dość rzadkie, klejące i sprawiały wrażenie lekko przezroczystych, to znaczy, że były to ziemniaki o niskiej zawartości skrobi. Tak samo ziemniaki tarte surowe. Jeśli po starciu były bardzo wodniste, to do masy ziemniaczanej trzeba dodać dodatkowe dwie łyżki skrobi/mąki ziemniaczanej. Masa ziemniaczana powinna być zwarta i gęsta, by bez problemu można było formować z niej dowolny kształt klusek. 

Porada: Aby mieć pewność, że kartacze nie rozpadną się podczas gotowania, zalecam zrobić próbę. Uformuj jedną kluskę i umieść ją w gotującej się, osolonej wodzie. Jeśli kluska ziemniaczana nie będzie się rozpadać, to znaczy, że nie trzeba dodawać do masy więcej skrobi. 
Kartacze, 8

Nabierz dwie łyżki masy ziemniaczanej. Uformuj kulkę a następnie spłaszcz ją na placek wielkości dłoni. Nabierz łyżkę surowego farszu mięsnego i umieść na środku placka. Placek zamknij i uformuj w dłoniach na kształt wydłużonego jajka. W taki sposób uformuj wszystkie kartacze z mięsem. Cepeliny powinny mieć około 10 cm długości (mogą być też trochę większe). W taki sposób przygotuj wszystkie kartacze. 

Porada: Jeśli zabraknie Ci farszu na kartacze, to formuj resztę klusek już bez nadzienia. 
Kartacze, 9

Kartacze, 10

W dużym, szerokim garnku zagotuj wodę. Garnek wypełnij wodą nie więcej niż do połowy wysokości. Do wrzątku wsyp płaską łyżeczkę soli. Na gotujący się wrzątek kładź po kilka kartaczy na raz. Zachowaj odstępy między kluskami, by miały możliwość swobodnego wypłynięcia na powierzchnię. Cepeliny gotuj tak przez 15 minut. Postaraj się tak dostosować moc palnika, by kartacze gotowały się przez cały czas. Nie ustawiaj jednak zbyt wysokiej mocy palnika (woda ma tylko lekko wrzeć). Kluski wyławiaj przy pomocy płaskiego cedzaka i odkładaj na talerz zachowując między nimi niewielkie odstępy. W ten sposób ugotuj wszystkie przygotowane kartacze. 
Kartacze, 11

Kartacze, 12

Jeszcze gorące kartacze podawaj z drobno siekaną cebulką zarumienioną na kawałkach słoniny, na smalcu lub na oleju roślinnym. Zamiast cebulki lub też razem z nią bardzo dobrze sprawdzi się też surowy, wędzony boczek pokrojony w kosteczkę. Zamiast okrasy można też polać kartacze ulubionym sosem. Świetnie sprawdzi się sos pieczarkowy lub też sos grzybowy. Jeśli cepeliny nie zostaną zjedzone w dniu gotowania, to dnia następnego pokrój je na mniejsze kawałki i podsmażaj na rumiano na dobrze nagrzanej patelni z odrobiną tłuszczu. 

Smacznego. 

Średnia 4.8 / 5 (85 głosów) Oceń!
Drukuj Przepis
Zapisz Przepis
Dodaj Notatkę
Dodaj Komentarz
Dziękuję za wspólne gotowanie, Ania z AniaGotuje.pl
p.s. Nie zapomnij zrobić zdjęcia gotowej potrawy i dodać go w komentarzu pod przepisem 📷

Kartacze

Pyszne kartacze, czyli inaczej również Cepeliny, to tradycyjne danie kuchni polskiej i litewskiej. Na Litwie częściej używana jest nazwa Cepeliny, niż Kartacze. Kartacze są potrawą regionalną i zazwyczaj szykowane są na terenach wschodnich oraz północnych Polski. Kartacze najczęściej podaje się na Podlasiu, Suwalszczyźnie i na Mazurach. To jednak tak pyszne danie, że zajadane jest nie tylko na tych terenach, ale już i w całej Polsce. Na tradycyjne kartacze przepisy są dość podobne, jednak zdarzają się i znaczne różnice. Jak zatem wygląda przepis na kartacze i z czego robi się kartacze? Otóż przepisy na kartacze są dość podobne do siebie, a składniki są tak popularne i powszechne, że każdy jest w stanie zrobić domowe kartacze nawet bez wychodzenia z domu. Praktycznie w każdym domu znajdą się ziemniaki i cebula. Co do farszu, to kartacze z mięsem są najlepsze, jednak można też gotować kartacze bez rządnego nadzienia. Bardzo gorąco polecam też przepis na pyszne zrazy wołowe. 

Cepeliny

Kartacze, czyli cepeliny to sporej wielkości kluski ziemniaczane, które kształtem przypominają cepeliny. Są zaokrąglone i podłużne. Te owalne pyzy ziemniaczane są zazwyczaj dośc duże i robi się je wielkości sporek pięści. Kartacze zazwyczaj mają długość około 10 cm lub więcej. Jako cepeliny litewskie bywają tez odrobine mniejsze. Tutaj także królują cepeliny z mięsem. Chociaż w Polsce kartacze, czyli cepeliny są bardzo popularne, to na Litwie cepeliny uznawane są za danie narodowe. Serwowane są one w wielu restauracjach. U nas restauracje podają kartacze, jednak raczej wyłącznie w regionie północno wschodnim. Jak to zazwyczaj bywa, co region, to też i inny sposób podawania. Bardzo często kartacze podaje się wyłącznie z okrasą z cebuli. Jeśli jednak cepeliny są szykowane na terenach leśnych, gdzie jest dużo grzybów, to podaje się cepeliny z sosem grzybowym. Przy okazji polecam gorąco mój ulubiony i sprawdzony przepis na sos grzybowy

Kartacze przepis

Wiemy już jaki kształt mają kartacze. Należy teraz wyjaśnić jak przygotować ziemniaki oraz jak gotuje się cepeliny przepis. Masa ziemniaczana składa się z jednej części z ziemniaków ugotowanych, zaś z dwóch części ziemniaków surowych, startych na bardzo drobnych oczkach. Jeśli szykuję takie kluski wyłącznie z ziemniaków gotowanych, to nie nazywam ich już kartacze, czy cepeliny, a zwykłe kluski z mięsem. Aby bowiem zrobić cepeliny przepisy, to trzeba do masy dodać same tarte ziemniaki lub ich większość. Cepeliny mają mieć szarawą barwę. Cepeliny szykuje się zazwyczaj z farszem z mielonego mięsa z cebulą lub też z farszem jak na pierogi z kapustą i grzybami. Rzadziej jako farsz szykuje się kapustę lub twaróg. Warto wiedzieć, że farsz mięsny daje się surowym, czyli tak samo jak przy szykowaniu pielmieni. W trakcie gotowania cepelinów taki farsz również się bez problemu ugotuje i nie będzie surowy. Ugotowane kartacze zawsze podaje się z jakimś sosem lub też z okrasą. Okrasę robimy z siekanej i podsmażonej na oleju lub na smalcu cebulki. Aby była to okrasa bogatsza i słona, to można też zesmażać boczek surowy wędzony. Podane na gorąco są pyszne. Jeśli jednak takie kartacze przetrwają do następnego dnia, to pokrojone na kawałki i podsmażone są prawdziwą ucztą. Zapraszam po sprawdzony przepis na pyszne, domowe kartacze i życzę smacznego.