Chłodnik litewski

Chłodnik litewski

Chłodnik to niezwykła zupa! Jeśli chcesz zobaczyć jak przygotować najlepszy chłodnik litewski, to zapraszam po mój przepis. Krok po kroku opisuję jak go wykonać. Podaję też zamienniki oraz ciekawe dodatki.

- oryginalny przepis na chłodnik litewski
- alternatywne składniki i pyszne dodatki
- dokładna instrukcja wykonania ze zdjęciami

Czas przygotowania: 30 minut
Czas gotowania botwinki: 15 minut
Ilość porcji: 2200 ml zupy

Kalorie: 30 w 100 ml zupy
Dieta: bezglutenowa, wegetariańska

Składniki:
  • 2 pęczki botwinki
  • 500 ml wody lub bulionu warzywnego
  • pół pęczka koperku
  • pół pęczka szczypiorku
  • 3 ogórki gruntowe - 260 g
  • 5 rzodkiewek - 110 g
  • 500 ml maślanki
  • 250 ml jogurtu naturalnego
  • 2 łyżki soku z cytryny lub garść liści szczawiu
  • płaska łyżeczka soli

Szklanka ma u mnie pojemność 250 ml. 
Warzywa ważone były przed ewentualnym obraniem/przygotowaniem.
Do przygotowania chłodnika litewskiego polecam garnek o pojemności trzech litrów lub też mały garnek do ugotowania buraczków i botwiny oraz dużą szklaną miskę lub wazę. 

Kalorie policzone zostały na podstawie użytych przeze mnie składników. Jest to więc orientacyjna ilość kalorii, ponieważ nawet Twój kefir lub jogurt mogą mieć inną ilość kalorii niż te, których użyłam ja. Z podanej ilości składników otrzymasz troszkę ponad dwa litry chłodnika litewskiego. 

Zdaję sobie sprawę, że nie ma tego jedynego przepisu na chłodnik litewski. Rozmawiałam już z wieloma osobami, które mają ten "jeden oryginalny" przepis na chłodnik z botwiny. Zazwyczaj są to przepisy bardzo stare, tradycyjne... wszystkie świetne! Nie rzadko też przepisy pochodzą z kuchni rodzimego Litwina. A jednak różnią się między sobą. Nieznacznie, a jednak. 

Przepis, który chcę Wam pokazać, to moja ulubiona wersja tego chłodnika. W trakcie opisywania wykonania podam Wam jednak wszystkie możliwe opcje zamienników oraz dodatków jakie znam i z jakimi spotkałam się do tej pory. Jeśli coś pominę i sami znacie też składniki lub kulinarne triki, których ja nie podałam, śmiało piszcie w komentarzu. 

Chłodnik litewski, 1

Chłodnik litewski przepis

Jeśli już szykuję chłodnik i to taki pyszny, to nie robię go tylko z jednej botwinki. Z początkiem sezonu wybieram trzy świeżutkie pęczki botwinki. Gdy już botwinka jest bardziej dorodna, to wybieram jeden duży pęczek w którym buraczki mają już wielkość małej mandarynki. Drugi pęczek może być już młodszy, nawet z malutkimi buraczkami. 

Chłodnik litewski to zupa wiosenna i wczesno letnia, więc obowiązkowo szykuję ją z dodatkiem ogórków gruntowych. Do tego koperek, szczypiorek i rzodkiewka.. Na rzodkiewkę zdecydowałam się już po zrobieniu tego zdjecia :)

Chłodnik litewski, 2

Obie botwiny dokładnie myję pod zimą, bieżącą wodą w zlewie. Odcinam wszystkie buraczki. Liście i łodygi otrzepuję lekko z nadmiaru wody i siekam nożem. Umieszczam je w osobnej misce. 

Wyszło mi 300 gramów pokrojonych buraczków oraz 300 gramów pokrojonych łodyżek z liśćmi.

Buraczki obieram i kroję na mniejsze kawałki a potem w plasterki. Oddzielam buraczki od łodyg i liści, ponieważ buraczki będę gotować jako pierwsze, by zmiękły. Pod koniec zaś dołożę do garnka łodyżki i liście. 

Porada: Chłodnik możesz też szykować poza sezonem na młodą botwinę. Możesz go zrobić tylko z buraków. Pomijasz wówczas łodygi i liście i szykujesz same buraczki. Potrzebujesz wówczas 700 gramów buraków (waga przed obraniem). Buraczki gotujesz w wodzie lub bulionie przed 15 minut. 
Chłodnik litewski, 3

Do garnka wlej 500 ml, czyli dwie szklanki bulionu warzywnego lub drobiowego (jeśli jadasz mięso). Mój bulion warzywny będzie idealny do chłodnika. W większości przepisach Litwinów pojawia się jednak sama woda. Tak więc możesz użyć pół litra wody lub też bulionu.

Dodaj buraczki i ustaw wysoką moc palnika. Gdy tylko buraczki zaczną się gotować zmniejsz moc palnika i gotuj je jeszcze 10 minut. Po tym czasie dołóż też posiekane łodyżki z liśćmi buraków i gotuj zupę jeszcze 5 minut. Jeśli masz duży garnek, to możesz zostawić zupę w tym garnku i odstawić ją do przestudzenia lub też przelać całość do dużej, szklanek miski lub wazy na zupę. Po przestudzeniu dodaj do buraczków dwie łyżki świeżo wyciśniętego soku z cytryny. 

Porada: Możesz zatem wybrać na czym będziesz gotować buraczki z botwiną. Ja polecam bulion warzywny, ale możesz wybrać bulion drobiowy lub wodę. Razem z łodyżkami i liści możesz też dodać do zupy garść posiekanego szczawiu. To dodatek smakowy dzięki, któremu możesz pominąć w składnikach sok z cytryny. 
Chłodnik litewski, 4

Zupka z buraczków i botwiny stygnie, więc można w tym czasie przygotować warzywa. Klasycznie jest to zawsze ogórek oraz szczypiorek i koperek. Bardzo często dodaje się też rzodkiewkę. Ja zadecydowałam się na nią w ostatniej chwili. Nie zawsze ją dodaję, ale Mąż kupił mi piękną i świeżutką, więc nie mogłam się powstrzymać :)

Ogórki bardzo dokładnie myję i odcinam oba końce. Nie obieram ich ze skórki (nie obierasz tylko młodych ogórków. Stare ogórki trzeba obrać). Ogórki można posiekać drobno nożem lub też zetrzeć na tarce, na grubych oczkach. Tak samo rzodkiewki. 

Porada: Razem z ogórkami i rzodkiewką możesz też posiekać drobno lub przepuścić przez praskę jeden średniej wielkości ząbek czosnku. Ja czosnku nie oddaję. Jeszcze ogórki... Jeśli używasz ogórków "starych" niezależnie od tego, czy są to ogórki gruntowe, czy ogórki typ wąż, to zalecam je obrać i dodatkowo usunąć wodniste gniazdo nasienne z przerośniętymi nasionami. 
Chłodnik litewski, 5

Starte lub poszatkowane ogórki i rzodkiewki wymieszaj razem w jednej miseczce. Zasyp warzywa płaską łyżeczką soli i jeszcze raz wymieszaj. Odstaw na dziesięć minut. Ogórki mogą puścić trochę wody. Niektórzy ją odlewają, ja tego nie robię. Dodaję sól na tym etapie, ponieważ zależy mi na tym, by było ją czuć w warzywach. 
Chłodnik litewski, 6

Do przestudzonej zupy buraczkowej z botwiną można już dodać ogórki z rzodkiewkami. Zupa może być jeszcze lekko ciepła. Nie musi być zimna, prosto z lodówki. Dodaj też posiekany szczypiorek i koperek. Wychodzi spora garść koperku i taka sama garść szczypiorku. 

Porada: Zamiast szczypiorku możesz też posiekać młodą cebulę dymkę ze szczypiorkiem. Niektórzy dodają też małe szalotki - same lub dodatkowo ze szczypiorkiem. Możesz też dodatkowo dodać małą garść siekanej natki pietruszki. Ważne jest, by natka była młoda, nie za twarda i przerośnięta. Wkrajaj same listki, bez łodyżek. 
Chłodnik litewski, 7

Na koniec pozostaje już tylko wlać jogurt oraz maślankę. Ja daję zawsze jedną szklankę jogurtu naturalnego oraz dwie szklanki maślanki. Jogurt jest gęstszy i bardziej aksamitny a maślanka lżejsza i rzadsza. Chłodnik litewski z podanymi proporcjami składników będzie dość gęsty. Jeśli więc wolisz, by było w nim trochę więcej zupy, to możesz dać jeszcze jedną szklankę maślanki. 

Porada: Możesz też użyć tylko maślankę lub tylko jogurt naturalny. Możesz też dodać kefir, zsiadłe mleko lub śmietanę kwaśną 12 %. W zależności od tego co masz w domu, możesz stosować te produkty zamiennie. 
Najlepsze połączenie: Dwie porcje maślanki, kefiru lub zsiadłego mleka + jedna porcja jogurtu naturalnego lub śmietany kwaśnej 12 lub 18 %. 

Pisałam wcześniej o tym, że można też dodać do chłodnika litewskiego ząbek czosnku. Słyszałam też o chłoniakach z dodatkiem łyżeczki tartego chrzanu. Taki chrzan daje się na koniec lub razem z ogórkami. 
Chłodnik litewski, 8

Po wymieszaniu razem wszystkich składników chłodnik litewski należy odłożyć do lodówki, do schłodzenia. Zanim to zrobisz polecam sprawdzić smak chłodnika. Ponieważ korzystamy z różnych bulionów, czy też wody może zajść potrzeba dodania do niego soli, pieprzu czarnego lub soku z cytryny. 

Chłodnik zawsze podajemy schłodzony, więc trzymamy go w lodówce i nie podgrzewamy przed podaniem. Warto przygotować więcej chłodnika, ponieważ może on śmiało leżeć w lodówce przez kilka dni. 
Chłodnik litewski, 9

Chłodnik litewski, 10

I na koniec jeszcze z czym podawać chłodnik litewski?

Już na talerzu możesz go podać z jajkami ugotowanymi na twardo. Możesz użyć jajek kurzych lub też jajek przepiórczych. Ja lubię zajadać chłodnik z dodatkiem młodych ziemniaków gotowanych w mundurkach. Ziemniaki umieszczam obok na talerzu i polewam jeszcze roztopionym masłem. Tak, ziemniaki jem na ciepło a obok chłodnik :)

Gotowane i przestudzone szyjki rakowe są ostatnio mniej  popularne, jednak kiedyś dodawane były bardzo często do chłodnika litewskiego. Tak samo gotowane na parze i przestudzone ryby oraz mięso cielęce. 

Talerz z chłodnikiem dekoruję natką pietruszki, koperkiem lub szczypiorkiem. Czasem odkładam też trochę ogórków i rzodkiewki, by ułożyć je na talerzu z zupą. Ostatnio zdarza mi się też umieszczać plasterki awokado, które wcześniej lekko solę i skrapiam sokiem z cytryny lub limonki. 

Smacznego!

Średnia 4.9 / 5 (105 głosów) Oceń!
Drukuj Przepis
Zapisz Przepis
Dodaj Notatkę
Dodaj Komentarz
Dziękuję za wspólne gotowanie, Ania z AniaGotuje.pl
p.s. Nie zapomnij zrobić zdjęcia gotowej potrawy i dodać go w komentarzu pod przepisem 📷

Komentarze

2019-06-05 12:48
Jeszcze nie widziałem tak dokładnie i czytelnie opisanego przepisu. Zapamiętam sobotę tę stronę a chłodnik zrobię w weekend dla rodziców. Zdziwią się jak mnie odwiedzą. 🙂
Ania z AniaGotuje.pl
2019-06-05 12:51
Dziękuję bardzo. Daj proszę znać, jak chłodnik posmakował rodzinie. 👍
2019-06-05 19:04
Dziś zrobiony i już połowa zniknęła😜 pyszny chłodnik. Chyba mój do tej pory Najlepszy.
-- Ania z AniaGotuje.pl Ślicznie dziękuję 😀
2019-06-06 17:04
Za chwilę będę robić chłodnik z Twojego przepisu😀na pewno wyjdzie świetny!👌
-- Ania z AniaGotuje.pl Trzymam kciuki ❤️
2019-06-06 20:39
Zachęcona zdjęciem i przepisem, zrobiłam chłodnik i jest przepyszny!!! Zdjęcie nie tak piękne jak oryginalne, ale smak niesamowity! Nie mogłam doczekać się obiadu i podjadałam gdy jeszcze się chłodził 😉 u mnie wersja bez jajka (nie lubię ich jeść w upałach) Polecam przepis z całego ❤️
zdjecie uzytkownika
-- Ania z AniaGotuje.pl Brawo👏️❤️
2019-06-06 21:07
Super! 👏️👍
-- Ania z AniaGotuje.pl ❤️
2019-06-07 14:31
Właśnie zrobiłam i jest pyszny!!!!!!
zdjecie uzytkownika
-- Ania z AniaGotuje.pl I jaki cudny!🌼
2019-06-08 05:00
Witam. Nie zgadzam się z nazwą "chłodnik litewski" . Moji dziadkowie pochodzili z Wilnia, tam się urodzili z dziada pradziada i tam pozostawili wszystki dorobek zmuszeni wyjechać po wojnie na ziemię zachodnie Polski. Wielokrotnie byłam tam w odwiedzinach bo została tam duża część dalszej rodziny, która nie wyjechała(przeżywali wiele upokorzen jako Polacy). U mnie w domu do dzisiaj robię i znam dużo potraw kreskowych. Zaznaczam, że te ziemie kiedyś były polskie i z tych rejonów Polacy mieli wspaniałe potrawy jak u mojej babci i mamy. Dziadek i babcia nigdy nie mówiłaby, że coś jest litewskie, nasze i koniec. Przepraszam, ale cóż, ta nazwa jest przez samych Polaków używana jako "chłodnik litewski" nie rozumiem dlaczego.
2019-06-08 14:27
Pyszny chlodnik🌷🙂
-- Ania z AniaGotuje.pl Dziękuję bardzo 🙂
2019-06-08 19:53
Bardzo dobry chłodnik. Wypróbowany. Takiego szukałem prostego, zwyczajnego jednocześnie genialnego w smaku. Miałem dosyć tych udziwnionych przekombinowanych przepisów z gazetek i od "doradców smaku"
-- Ania z AniaGotuje.pl Dziękuję Ci Kubo 🙂
2019-06-08 23:52
Przygotowałam chłodnik w/g powyższego przepisu. Jutro konsumujemy z gośćmi. Jak dla mnie " bomba ", nie mogłam się oderwać podczas próbowania . Przypomniało mi się dzieciństwo i wakacje u babci. Prawie codziennie jadaliśmy podobne cuda w babcinym wykonaniu.
-- Ania z AniaGotuje.pl Super! Smacznego dla rodzinki 😀
2019-06-10 19:08
Na upały wspaniały 👌
zdjecie uzytkownika
-- Ania z AniaGotuje.pl 😍😍😍
Reklama
2019-06-11 16:47
Potwierdzam jest Rewelacyjny!❤️😀😀😀 a w taką pogodę to obiad idealny 👍🌞
zdjecie uzytkownika
-- Ania z AniaGotuje.pl Pięknie podany!😀
2019-06-11 17:26
Chłodnik na botwince z jajkiem pyszota na upalne dni 😍😄
zdjecie uzytkownika
-- Ania z AniaGotuje.pl 🙂❤️
2019-06-11 22:40
Witam. Jeśli mam zamrożone buraczki: pieczone w piekarniku, starte na tarce o grubych oczkach to nadają się do chodnika ? Zawsze robię x nich zupę, wie choć są pieczone to jeszcze chwilę się gotują. Czy mogę zrobić z n8ch chłodnik zaraz po rozmrozeniu czy powinnam pogotować ?
Ania z AniaGotuje.pl
2019-06-12 11:42
Będę dobre Kasiu.. chwilę je podgotuj 🙂👍
2019-06-12 08:01
Robię taki sam, dla mnie najlepszy i nawet córka która mało co lubi je z apetytem 🙂
-- Ania z AniaGotuje.pl 👌👏️
2019-06-12 16:16
Robiłam dzisiaj z Pani przepisu i z całego serca polecam!😋🤤😍
Coś wspaniałego zwłaszcza w taki upał jaki dzisiaj panuje. 😊
Pozdrawiam! 🖖
zdjecie uzytkownika
-- Ania z AniaGotuje.pl Jaki piękny chłodnik!😍
2019-06-13 20:42
Chłodnik obłędny!!! Zrobiłam dziś na obiad i mąż zachwycony!! Przepis super i dużo przydatnych wskazówek👍 Dziękuje!! Jutro podeślę zdjęcie bo znowu robię, a dziś zapomniałam strzelić fotki🙂
-- Ania z AniaGotuje.pl 😀😀
2019-06-14 19:39
Uwielbiam chłodnik w takie upalne dni👍🙂
Efekt poniżej 😜
zdjecie uzytkownika
-- Ania z AniaGotuje.pl Pysznie!
2019-06-14 20:36
a jak z indeksem glikemicznym takiego dania?
2019-06-17 19:01
Pszepyszny przepis na upały.Gotuję dokładnie według przepisu.Wszystko wychodzi super.Nareszcie znalazłam blog kulinarny z prawdziwego zdarzenia.Dziękuję🙂
-- Ania z AniaGotuje.pl Dziękuję Ci Asiu 😍
2019-06-17 20:09
Świetny przepis, wyszło pysznie 😍
zdjecie uzytkownika
-- Ania z AniaGotuje.pl 🙂🙂👍
Reklama

Chłodnik

Chłodnik litewski to zupa prawdopodobnie pochodząca z Wielkiego Księstwa Litewskiego, które obejmowało terytoria współczesnej Litwy i Białorusi i nadal stanowi część tradycji kulinarnych tych i sąsiednich narodów. Język litewski jest jedynym językiem w regionie, który faktycznie nazywa go „zimnym barszczem” (šaltibarščiai). W języku białoruskim nazywa się go po prostu khaladnik, lub „zimna zupa”; w języku polskim jako chłodnik litewski lub „litewska zimna zupa”; oraz w języku rosyjskim jako svekolnik, lub „zupa z buraków”. Powyższy tekst pochodzi prawie w całości z anglojęzycznej Wikipedii. Poniższy zaś z wersji po Polsku. Idąc dalej.. co to właściwie jest chłodnik litewski. 

Chłodnik litewski

Chłodnik litewski to zupa podawana ana zimno. Najlepiej nawet odłożona po zrobieniu do lodówki, by była podawana mocno schłodzona. Jest to chłodnik z botwiny. Najważniejsza w chłodniku litewskim jest oczywiście ugotowana botwina wymieszana dokładnie ze zsiadłym mlekiem, lekką kwaśną śmietaną, kefirem, maślanką lub jogurtem naturalnym. Można dodać tylko jeden z wymienionych składników lub też mieszać je ze sobą dowolnie. Zazwyczaj dodaje się też siekany koperek oraz szczypiorek lub zieloną jeszcze cebulkę dymkę, siekane lub tarte ogórki lub też rzodkiewki. Kiedyś na talerze dawało się też szyjki rakowe. Obecnie niestety mamy już mniej takich rarytasów i zostajemy przy jajku gotowanym na twardo. Wincenta Zawadzka zaleca dodawać do botwiny liście szczawiu. Nie trzeba wówczas dodawać do chłodnika litewskiego soku z cytryny. Obok szyjek rakowych i jajek na twardo poleca też kawałki ugotowanej i zimnej ryby lub cielęciny. Kiedyś do chłodnika litewskiego dawało się głownie kwaśną śmietanę. Obecnie jednak wybieramy mniej kaloryczne kefiry i maślanki. Chlodnik jest boski!

Chłodnik z botwiny

Lucyna Cwierćkiewiczowa w swych przepisach zaleca nawet zakwaszenie chłodnika z buraków przez dodanie zakwasu z mąki. Ja buraczki oraz botwinkę gotuję nie na wodzie a zazwyczaj na bilionie. Jeśli możesz i jadasz mięso, to polecam użyć bulionu drobiowego. Chłodnik przepis typowo na wczesne lato. Mój przepis na chłodnik jest prosty i zawiera wiele wariantów do wyboru. Chłodnik litewski przepis, który polecam szykować póki jeszcze mamy dostępną w sprzedaży na rynkach botwinkę i młode buraczki. chłodnik z botwiny przepis: U mnie zawsze jest to dużo botwinki. Zazwyczaj wybieram jedną botwinkę młodą, gdzie prawie nie widać jeszcze buraczków oraz jedną mocno wyrośniętą botwinkę, gdzie buraczki są już wielkości nawet mandarynki. Chłodnik z buraków też jest świetny i wystarczy zrobić go z gotowanych buraczków pokrojonych na małe kawałki. Botwinka nie jest tu niezbędna. Jak zrobić chłodnik? Wydaje się, że to może jest jakiś strasznie skomplikowany przepis, jednak zupa chłodnik to super prosta do zrobienia zupa. Przepis na chłodnik litewski polecam wszystkim. Jeśli nigdy nie szykowaliście chłodnika, ale lubicie barszcz czerwony, to chłodnik buraczkowy jest zupą obowiązkową do zrobienia. Chłodnik z buraczków, czy też chłodnik z botwinki to zupa, której nie trzeba podgrzewać przed podaniem. Może zatem śmiało poleżeć kilka dni w lodówce. Zapraszam po mój najlepszy i zdecydowanie ulubiony przepis na chłodnik z buraków młodych i botwinki. Jakie jeszcze zupy wiosenne i wczesno letnie mogę polecić.. Cudowna jest zupa koperkowa oraz botwinka oczywiście! Bardzo smaczna jest też moja sałatka z kalafiora.. polecam! Wspaniałe orzeźwienie przyniesie Ci też moja lemoniada truskawkowa ze świeżych truskawek.