Ocet jabłkowy
Domowy ocet jabłkowy to sprawdzony przepis na samo zdrowie zamknięte w butelce. Zrobisz go samodzielnie używając tylko jabłek, cukru i wody. Wychodzi idealny i ma wszechstronne zastosowanie.
Czas przygotowania: 20 minut
Czas fermentacja: 25 dni
Liczba porcji: około 800 ml octu
W 100 ml octu: Wartość energetyczna 20 kcal Węglowodany 1 g - W tym cukry 0 g Białko 0 g Tłuszcze 0 g Dieta:
bezglutenowa, niskocukrowa, niskokaloryczna, niskotłuszczowa, niskowęglowodanowa, wegańska, wegetariańska
- zdrowe, kwaśne, twarde jabłka 1 kg
- woda - przegotowana i ostudzona 1 litr
- cukier zwykły lub trzcinowy 45 g
Ocet jabłkowy
Przygotowanie domowego octu jabłkowego to naprawdę prosty i satysfakcjonujący proces, który pozwala uzyskać produkt najwyższej jakości, pełen naturalnych probiotyków i cennych składników odżywczych. Wystarczą dobrej jakości jabłka, woda, cukier oraz odrobina cierpliwości, by po kilku tygodniach cieszyć się własnym, aromatycznym octem, idealnym do sałatek, napojów czy nawet do czyszczenia samej kuchni.
Czego potrzebujesz oprócz składników: duży szklany słój (minimum 2-3 litrowy); gaza lub czysta bawełniana ściereczka; gumka recepturka lub sznurek spożywczy/wędliniarski; drewniana łyżka do mieszania.
Potrzebujesz 1 kg jabłek. Najlepsze będą twarde, soczyste i kwaśne odmiany, takie jak Antonówka, Szara Reneta, ale sprawdzą się również inne, np. z własnego ogrodu. Ważne, by były zdrowe, bez oznak pleśni i gnicia. Nie musisz używać tylko jednej odmiany. Warto sięgnąć po różne jabłka.
Jabłka dokładnie umyj pod bieżącą wodą. Jeśli pochodzą z pewnego źródła i nie były pryskane, nie musisz ich obierać, ponieważ na skórce znajdują się cenne drożdże.
W litrze przegotowanej, letniej wody dokładnie rozpuść 4-5 łyżek cukru (około 45 gramów). Mieszaj, aż do całkowitego rozpuszczenia się kryształków. Przestudź zalewę do temperatury pokojowej.
Jabłka pokrój na ćwiartki lub na mniejsze kawałki, czy plasterki, usuwając jedynie ogonki i ewentualne uszkodzone fragmenty. Gniazda nasienne pozostawiamy. Pokrojone jabłka umieść w czystym, wyparzonym słoju (pojemność minimum 2 litry).
Przygotowaną zalewą zalej jabłka w słoju. Ważne jest, aby wszystkie kawałki owoców znalazły się pod powierzchnią wody. Zapobiegnie to ich pleśnieniu. Jeśli jabłka wypływają, można je docisnąć małym, wyparzonym talerzykiem.
Porada 1: Cukier jest niezbędny jako pożywka dla drożdży i bakterii, które przeprowadzają fermentację. W końcowym produkcie nie będzie on wyczuwalny. Można użyć białego lub trzcinowego cukru, ewentualnie zastąpić go miodem w tej samej ilości, ale ocet nie będzie wtedy wegański.
Porada 2: Ocet jabłkowy zrobisz też z samych obierek i ogryzków, np. podczas szykowania sporej szarlotki. Ja jednak wolę nastawiać ocet z całych jabłek.
Porada 3: W początkowej fazie szykowania octu niesamowicie ważna jest higiena. Słój i "narzędzia" idealnie umyte i wyparzone, a owoce bez skaz, pleśnienia, śladów insektów.
Otwór słoja przykryj kilkoma warstwami gazy lub czystą ściereczką i zabezpiecz gumką recepturką. Zapewni to dostęp tlenu, który jest niezbędny w procesie fermentacji octowej, a jednocześnie ochroni nastaw przed muszkami owocówkami i innymi zanieczyszczeniami. Słój postaw w ciepłym i ciemnym miejscu, np. w kuchennej szafce. Optymalna temperatura to 20-25°C.
Przez pierwsze 1-2 tygodnie, raz dziennie, zamieszaj zawartość słoja czystą, drewnianą lub plastikową łyżką. Pomoże to w równomiernym przebiegu fermentacji i napowietrzeniu nastawu. W tym czasie na powierzchni może pojawić się piana, a zapach będzie winno-alkoholowy i jest to prawidłowy objaw fermentacji alkoholowej.
Pojawienie się "matki octowej": Po około 2-3 tygodniach proces fermentacji alkoholowej przejdzie w fermentację octową. Zapach zmieni się na charakterystyczny, octowy. Na powierzchni może (nie zawsze jednak występuje) zacząć tworzyć się galaretowata, matowa warstwa. Jest to tzw. matka octowa. To jak najbardziej pożądane zjawisko, świadczące o prawidłowym przebiegu procesu.
Po około 4-5 tygodniach, gdy płyn nabierze intensywnego, octowego zapachu i smaku. Fermentacja jest już zakończona. Owoce powinny wówczas opaść na dno słoja lub znacznie się opuścić. Gotowy ocet należy zlać do czystych, wyparzonych butelek, filtrując go przez gęstą gazę, tetrę lub filtr do kawy (aby pozbyć się resztek owoców i osadu). Użyłam nowej ściereczki i filtrowałam ocet tylko raz. Kawałki jabłek wyrzucam.
Matka octowa: Powstałą matkę octową można zachować. Wystarczy przełożyć ją do małego słoiczka (zbierasz ją łyżką w wierzchu octu ze słoja jeszcze przed filtracja), zalać odrobiną gotowego octu i wykorzystać do przyspieszenia fermentacji przy produkcji kolejnej partii.
Aby domowy ocet jabłkowy na długo zachował swoje właściwości i smak, należy go odpowiednio przechowywać. Przechowuj ocet jabłkowy wyłącznie w szklanych, szczelnie zamykanych butelkach lub słoikach. Unikaj metalowych zakrętek, które mogą korodować w kontakcie z kwasem. Lepsze będą zakrętki plastikowe lub szklane z uszczelką.
Butelki z octem trzymaj w chłodnym i ciemnym miejscu, np. w spiżarni lub szafce kuchennej, z dala od bezpośredniego działania promieni słonecznych i źródeł ciepła (kaloryferów, kuchenki). Optymalna jest temperatura pokojowa lub nieco niższa. Nie ma konieczności przechowywania octu w lodówce, ale można go trzymać w lodówce.
Dobrze przygotowany i przechowywany domowy ocet jabłkowy jest produktem bardzo trwałym. Dzięki swoim właściwościom konserwującym może być przechowywany nawet przez kilka lat, z czasem nabierając głębszego smaku i aromatu. Z biegiem czasu na dnie butelki może pojawić się naturalny osad, co jest zjawiskiem normalnym i nie świadczy o zepsuciu produktu. Dowodowy ocet nie będzie też tak klarowny, jak ten sklepowy.
Zastosowanie octu jabłkowego w kuchni
Ocet jabłkowy to świetna baza do dressingów i sosów sałatkowych. Połącz 3 części oliwy z oliwek z 1 częścią octu jabłkowego, dodaj szczyptę soli, pieprzu, odrobinę musztardy i miodu, aby stworzyć klasyczny sos winegret. To chyba jego najpopularniejsze zastosowanie, chociaż u mnie raczej częściej zostaje wlany do porcji nóżek wieprzowych.
Kwasowość octu jabłkowego doskonale kruszy włókna mięsa, czyniąc je bardziej delikatnym i soczystym. Marynata na bazie octu jabłkowego, ziół, czosnku i oliwy świetnie sprawdzi się zatem super do drobiu, wieprzowiny czy ryb.
Łyżka octu dodana pod koniec gotowania potrafi wspaniale zbalansować smaki, zwłaszcza w ciężkich, mięsnych gulaszach, zupach warzywnych (np. barszczu ukraińskim, zupie z soczewicy) czy daniach z kapusty. Świetnie podkręca smak zup i gulaszy.
Domowe przetwory bez octu jabłkowego w naszej polskiej kuchni nie istnieją. Jest idealny do przygotowywania domowych pikli i konserwowania warzyw (np. ogórków, papryki, buraczków, grzybów). Nadaje im przyjemnej kwasowości i pomaga zachować chrupkość warzyw.
Ocet jabłkowy to bardzo dobry dodatek do napojów prozdrowotnych: Rozcieńcz 1-2 łyżki octu jabłkowego w szklance wody. Możesz dodać łyżeczkę miodu i plasterek cytryny. Taki napój, pity rano, wspomaga trawienie i pobudza metabolizm. Piję go codziennie z rana jeszcze przed kawą.
Niewielka ilość octu jabłkowego (np. pół łyżeczki) dodana do ciasta (zwłaszcza wegańskiego, bez jajek) wchodzi w reakcję z sodą oczyszczoną, pomagając ciastu lepiej wyrosnąć i nadając mu lekkości.
Gotowanie jajek w koszulkach nie uda się bez octu. Dodanie łyżeczki octu do wody, w której gotujesz jajka w koszulkach, pomaga szybciej ściąć się białku i zachować zwarty kształt jajka.
Zastosowanie gospodarcze octu jabłkowego
Ocet jabłkowy to naturalny środek czyszczący: Rozcieńcz ocet z wodą w proporcji 1:1 i przelej do butelki ze spryskiwaczem. To doskonały, ekologiczny płyn do mycia blatów kuchennych, płytek, zlewozmywaków i armatury. Skutecznie usuwa osady z mydła i kamienia.
Jest świetny jako płyn do mycia szyb i luster: Użyj roztworu octu z wodą (1:1). Moja Mama zawsze tak myła okna. Zapach octu i płynu do naczyń Ludwik, a do tego stare gazety i zaczynało się mycie okien i wszystkich kieliszków w domu.
Nie każdy wie, że ocet jabłkowy to dobry płyn do płukania tkanin: Pół szklanki octu jabłkowego wlane do przegródki na płyn do płukania w pralce zmiękczy ubrania, pomoże wypłukać resztki detergentu i ożywi kolory (zapach octu całkowicie zniknie po wyschnięciu prania). Można go też dodać do zmywarki.
Miseczka z octem postawiona w kuchni zneutralizuje zapach smażenia. Można nim również przemyć wnętrze lodówki lub deskę do krojenia, by pozbyć się uporczywych zapachów (np. po czosnku czy cebuli). Jeśli masz meszki, to wlej trochę płynu do naczyń oraz wodę i ocet do małej miseczki (odrobina drożdży jeszcze wzmocni efekt). Owady z pewnością się skuszą. Polecam to jednak robić na noc, bo zapach jest dość intensywny.
Krótka kąpiel warzyw i owoców w wodzie z dodatkiem octu (ok. 1/4 szklanki na miskę wody) pomaga usunąć z ich powierzchni pestycydy i bakterie. Po takiej kąpieli należy je opłukać czystą wodą.
Piszcie do czego jeszcze wykorzystujecie w swoim domu ocet jabłkowy.
Z pozdrowieniami, Ania.
